Szukaj na tym blogu

niedziela, 16 listopada 2014

Wszystko o ...

Szukałem tego w Paryżu, szukałem w Berlinie i Rzymie
a to za oknem było i miało polskie imię.
Myślałem , że to potęga świat nowy, nowe dzieje
A to ogródek wiejski, co się kwiatami śmieje.
A to groszek pachnący, georginie i malwy
wymalowane słońcem w proste włościańskie barwy.”
/Julian Tuwim/
Kosmos mojego podwórka.


Fizyczny  kosmos jest jeden, ale  świat roślin to zupełnie coś innego.  Tutaj kosmosów mamy wiele i to w różnych kolorach! Różowe, czerwone, karmazynowe, białe. Raz posiany jest w ogrodzie na wiele lat. Wiele jest też jego nazw, oprócz tej oficjalnej  kosmos podwójnie pierzasty, zwany też onętkiem, ponętką. W Warszawie  to warszawianki, a w okolicach Krakowa mówi się na nie "stare kawalery".

Rodzaj Kosmos należy do rodziny astrowatych, pochodzi z Ameryki, i jest składa się 34 gatunków, w tym 28, które są endemiczne Meksyku.

Ogólnie  roślina wygląda jak  masa zieleni, jak by krzew z licznymi  fioletowymi, różowymi, białymi lub purpurowymi kwiatami kołyszącymi się  na wietrze, w rozkwicie dokładnie przypominające  kształt anteny satelitarnej "skierowanej" w niebo pod kątem ostrym, mniejszym od 45* kątem.

W opisie rośliny należy wyróżnić cztery elementy: powietrze, ogień, woda  i ziemia.







Powietrze: najbardziej elementarna cecha. Kosmosy kwitną w wietrznych warunkach, mimo, że są roślinami dość wysokimi. Wyrastają  ku górze, kwitną z dala od gleby i na tyle elastycznie, by ugiąć się przy wietrze i są na tyle silnie, aby powrócić do swojej pionowej pozycji, gdy tylko wiatr na to pozwala. Wszystkie też zauważyć trzeba, części rośliny ewaluowały w kierunku przetrwania w wietrznych warunkach w jakim przystało im  egzystować, np. pierzasta , przewiewna forma liści i małe , lekkie nasiona dobrze przystosowane są do "dystrybucji" przez wiatr.


Ogień wydaje się być dominującym elementem dla kosmosów. Wynika to z jej skłonność do  ekspozycji w cieple i w słońcu. Może rozwijać  na glebach suchych i nawet "upieczony" w słońcu, dobrze rozwijający się  latem, w najbardziej suchej porze roku, a ich "twarze" orientują się w kierunku słońca.


Woda wydaje się być mało istotnym elementem egzystencji kosmosów. Odporne są na suszę, a cienkie i płaskie liście maja  niewielką zdolności do zatrzymywania wody.


Ziemia: najsilniejszym elementem jest połączenie z ziemią. Świadczy o tym dość rozbudowany system korzeniowy, który stanowi przeciwwagę dla wysokiej, rozgałęzionej  łodygi, dzięki czemu może oprzeć się wyrywaniu przez wiatr.

Własne obserwacje utwierdzają mnie w przekonaniu, że kosmosy uwielbiają w ogrodzie tereny trudne, przy chodnikach i drogach   dojazdowych do domostw, gdzie obficie i jak się wydaje radośnie kwitną, goszcząc gromady pszczół.

Odmian onętków jest sporo. Pojedyncze, pełne, w różnych kolorach.
W 2014 r. roku wpisano do rejestru pięć nowych odmian kosmosu:
-unikalny nowy kolor miękki żółty;
-dwubarwny różowo-biały, karłowy o białych kwiatach i ciemnoczerwonym centrum;  -karłowy, o białych kwiatach z jasnoczerwonym i ciemnoczerwonym środku;
-obficie kwitnący, slnie rozgałęziony o wyjątkowym bordowym kolorze.
-nowe połączenie kolorów w jednym kwiatem: ciemnoczerwony z jasnymi białymi paskami .


https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10202344031922611&set=gm.910580138961228&type=1&theater



02-10-2015 r.