Szukaj na tym blogu

czwartek, 8 maja 2014

Niezapominajki.

Wszystko o …

Niezapominajka
„z jasnych błękitów utkana….”


Nie ma chyba  ludzi, którzy by nie znali niezapominajki, zwanej także niezabudką, i nie ma też miejsca, w którym te błękitne kwiatki by nie rosły. 


Są wszędzie, błotne, leśne, polne. Na kamienistych i wilgotnych stokach Tatr i Karkonoszy spotkać można niezapominajki alpejskie, a na piaszczystych wydmach i suchych terenach niezapominajki piaskowe.


Tak piękne i łatwe w uprawie, że nie dziwne jest widzieć  je tak często w przydomowych  ogrodach. Kwitnąc na wiosnę .około czterech tygodni, ich niskie  do 30 cm kopce ze  świeżymi, zielonymi  liśćmi i łodygami  z niebieskimi, czasem białymi lub różowymi kwiatami,  z odległości wyglądają jak małe obłoczki unoszące się przez ogród. 



W sumie wyodrębniono ok. 100 gatunków. Mnogość ich sprawiła, że różnie w różnych częściach kraju się ją nazywa. W niektórych regionach Polski  na przykład żabie oczka.



Gatunek ten występował głównie w strefie umiarkowanej Europy, ale  rozprzestrzenił się  także w Azji  i Ameryce Północnej. Można je również spotkać  w górach Afryki, Australii i Nowej Zelandii. 

Spod zroszonej ziemi grudki
Wstają jasne niezabudki….
M.Konopnicka


Nazwa niezapominajki w wielu językach świata, w tym i w języku rosyjskim - незабудка i angielskim - Forget-me-nots nawiązuje do pamięci, bo i sama roślina jest symbolem pamięci i wierności. Łacińska nazwa niezapominajki -Myosotis - mysie ucho  ma się nijak do tych nazw. Nawiązuje bowiem do owłosienia i kształtu liści tej sympatycznej rośliny.

Niejednokrotnie niezabudki utożsamiane są z ułudkami, a to ze względu na niezwykle intensywny, niebieski kolor kwiatów. 
A legendy? Jest wiele legend o niezapominajce. Jedna z nich mówi, że Bóg nazywając poszczególne rośliny, zapomniał o małym niebieskim kwiatku. I kwiatek zapytał: Panie Boże, a jak się będę ja nazywał? I wtedy Pan Bóg odpowiedział: Ty zostań Niezapominajką. 
http://kwiatuszki-piekne-kwiatki.bloog.pl/id,5833860,title,
Legenda-o-niezapominajkach,index.html
Inna średnioiowieczna, angielska legenda mówi o rycerzu przechadzającym się w pełnej zbroi wraz ze swą lady  nad brzegiem Tamizy W pewnym momencie ciężkozbrojny zerwał pęk niebieskich kwiatuszków i chciał je ofiarować swej wybrance. Niestety, pośliznął się i wpadł do wody. Zanim ciężka zbroja pociągnęła go na dno, zdążył krzyknąć do swej ukochanej: "Nie zapomnij mnie!" Ten tragiczny i romantyczny zarazem motyw sprawił, że owe słowa przylgnęły jako nazwa do niepozornej roślinki niemal na całym świecie, zaś ona sama zaczęła być uważana za symbol wiary i trwania w miłości.


Mam ja ogródeczek
Śliczny, choć malutki,
W moim ogródeczku
Rosną niezabudki.

Niezabudki rosną,
Co je mama siała,
Żebym na jej słowa
Zawsze pamiętała.

Kiedy rankiem wyjdę
Do mego ogródka,
- Dzień dobry, Zosieńko!
Mówi niezabudka.

-Dzień dobry. Zosieńko!
Dzień dobry, dziecino!
Niech ci wszystkie chwilki
Pożytecznie płyną

Gdy wezmę książeczkę
Albo też robótkę.
Zaraz sobie wspomnę
Małą niezabudkę.
/Maria Konopnicka/

Sympatyczne, popularne, powszechnie też uprawiane niezapominajki, opiewane są w wielu wierszach znanych  poetów i mniej znanych twórców nie tylko ludowych. 

Dużo miejsca poświęciła im Maria Konopnicka. Widać to  w tych cytowanych wierszach.
Juliusz Słowacki w „Beniowskim” pisze, że Boga  można znaleźć w stokrociach i niezapominajkach, a szukać  w modłach i dobrych uczynkach.
Leopold Staff   w wierszu „Jak czytać wiersze” pisze:
 …I gdy dwie łzy upadną na kwiat, listy, wstążkę,
Oparłszy skroń na dłoni, otwórz cicho książkę,
A zrozumiesz, co znaczą słowa: zmierzch, żal, smutki.
I gdy podniesiesz czoło po zadumie długiej,
Zaznacz tę stronę modrym kwiatem niezabudki
I nigdy już nie czytaj jej w życiu raz drugi…”

Julian Tuwim w „Kwiatach polnych” pyta przekornie  "Jak pachną niezapominajki w glinianej misce pod kamieniem?”


Utrwalona  na wielu obrazach i grafikach.


W XIX w. wraz z wprowadzeniem mody na pocztówki  niezapominajka stała się, niemal w całej Europie głównym motywem kartek z okazji urodzin i imienin, a także bez okazji, tak dla przypomnienia ukochanej osobie o swoimi uczuciu do niej.


http://2.bp.blogspot.com/--Pj28uw9CwA/U2vsl
WGmwvI/AAAAAAAAHvI
/YaZJbkxm3vo/s1600/Kp+Francja+BB+229.jpg


https://draft.blogger.com/blogger.g?blogID=2967243200015274394
#editor/target=post;postID=7729099641312670781;

onPublishedMenu=allposts;onClosedMenu=allposts;postNum=1;src=link

http://3.bp.blogspot.com/-xFWl9_oPT38/U2vsqz1CvLI/AAAAAAAAHvY/agugcq68gxA/s1600/Kp+Niemcy+BB+229.jpg





http://1.bp.blogspot.com/-2f64SXwh_UI/U2_cNmD4MoI/
AAAAAAAAHzE/K9_nyotyd9s/s1600/Flower-Post-Cards-Vintage-0.png

https://images-blogger-opensocial
.googleusercontent.com/gadgets/proxy?url=
http%3A%2F%2F2.bp.blogspot.com%2F-2l638CJNOwA%2FU2
_cZHRhH6I%2FAAAAAAAAHzk%2FcjS
7A8P8GLA%2Fs1600%2Fgrafika219315424_1024%2B
BB.jpg&container=blogger&gadget=a&rewriteMime=image%2F*


https://images-blogger-opensocial.googleusercontent.com/gadgets/proxy?url=http%3A%2F%2F1.bp.blogspot.com%2F-yA3p8QbRyVY%2FU2_cQeo5AYI%2FAAAAAAAAHzM%2FSXyKC5sdHFA%2Fs1600%2Fgrafika%2Bimages%2
BBB.jpg&container=blogger&gadget=a&rewriteMime=image%2F*

http://2.bp.blogspot.com/-PS9r2lROkaU/U2_cUGI9pjI/AAAAAAAAHzU/QyL-QQe2gO4/s1600/
grafika+niezapominajki-1905-0104.600x600+BB.600x600.jpg

http://2.bp.blogspot.com/-xAPcVCbEnOE/U2_cW7OwtXI/
AAAAAAAAHzc/tJ0ihoosgPE/s1600/grafika+skanuj0025+BB.jpg



późniejszym okresie zaszczyciła też znaczki pocztowych.


A pamiętamy rymowanki ze szkolnych pamiętników? 
Niezapominajki
to są kwiatki z bajki!
Rosną nad potoczkiem,
patrzą rybim oczkiem.
Gdy się płynie łódką,
Śmieją się cichutko
I szepcą mi skromnie:
„Nie zapomnij o mnie”
              /Maria Konopnicka/

 Współcześnie moda na kartki pocztowe minęła, filatelistyka też nie jest popularna, ale popularność niezabudki trwa. W wielu miastach niezapominajki dały nazwę ulicom, a w Krośnie jako jedynym mieście w Polsce uliczne rondo nazwano „Rondem Niezapominajki”. 


Jest jeszcze biżuteria i przedmioty użytkowe z motywem niezapominajki….. A to też temat morze...

                    Od 2002 roku w dniu 15 maja obchodzi się
Święto Polskiej Niezapominajki.



Święto ustanowiono jako promocję ochrony środowiska  i walorów przyrodniczych Polski. Ma ono przypominać      o szacunku jaki powinniśmy żywić dla przyrody , kultury i tradycji  oraz  dbałość o poszanowanie różnorodności biologicznej Polski. 
.
A dlaczego na symbol wybrano niezapominajkę? I dlaczego właśnie jej święto przypada na św. Zofię, która mnie kojarzy się z konwaliami?
Niech już tak pozostanie!

Jak  pozostaną te wspomnienia „Błękitu w Beskidzie”

Od 1949 roku niezapominajkę uznano z a narodowy kwiat stanu amerykańskiego stanu Alaska,  a to uwagi właśnie na barwę  błękitną jej kwiatów, co utożsamia  morze i jeziora.

Niezabudka.
Są kwiaty które kwitnąć nie umieją.
Pod okiem ludzi - ani w miejskim gwarze;
Karmią się  rosą wspomnień - lub nadzieją
Jeśli tęsknota ubarwi im twarze.
O! to już wtenczas wyrosną - rozkwitną.
Na niezabudkę bladawo błękitną.
Jakże tam cudnie w cieniu - nad wodami,
Na wpół ukryta w gęste łozin krzewy.
O wschodzie lśniąca rosy brylantami
I kołysana słowiczymi śpiewy,
Co gaj zielony napełniają chórem,
Wabi lic swoim czerwonym lazurem.

Podobnym kwiatkiem w życiu - miłość cicha,
Co w dwojgu młodych duszach się obudzi;
W sielskim  ustroniu kwitnie - lecz usycha
I więdnie tutaj - wśród świata i ludzi,
A gdy go trąci dłoń obca, zazdrosna,
Już tam w te serca nie powróci wiosna.
/Zb. M./1900/

Kwiat pamięci
Widzisz ten kwiatek w skromnej ozdobie,
To niezabudka, to kwiat pamięci,
Komu go wieczna czułość poświęci,
Ten jej dochowa i w grobie.
On to spod trawki wyjrzawszy skromnie,
Kiedy ci po mnie czas łzy osuszy,
Zawoła głosem znanym twej duszy:
Pamiętaj o mnie!
Gdy serce twoje w dotkliwej próbie,
Długą ufnością zbyt się wysili,
On to ci powie, że w każdej chwili,
Pomnę o tobie!
Tak więc stateczność chowaj niezłomnie,
Bo szczęście wiary przeżyć nie zdoła,
Ujrzysz ten kwiatek, a on zawoła:
Pamiętaj o mnie!
Westchniesz, pomyślisz, zerwiesz go sobie,
Zbliżysz do serca, a on powtórzy,
Że wśród niestatku losów i burzy
Pomnę o tobie!
Znów przed twą myślą stanę przytomnie,
Zabłyśnie w oczkach łezka perłowa,
I z głębi duszy ozwią się słowa:
Pamiętaj o mnie!
Pamiętaj o mnie! choć legnę w grobie,
I nad mym grobem kwiatek ten będzie,
Świadcząc, zawsze, zawsze i wszędzie,
Pomnę o tobie!
[Autor nieznany]

Z jasnych błękitów utkana,
Kapiąca się wśród wód przezroczu,
Niezabudko zwierciadlana.
W lazurze twych modrych oczu
Czemu tęsknota rozlana,
Czemuś smutna na uboczu?
Wiem ja, wiem twoje znaczenie,
Znam serduszka tajne dzieje.
Życiem twoim jest marzenie,
A pokarmem są nadzieje!
Zrozumiałą twoja mowa
Która szczęściem tylko nęci,
Która szepcze słodkie słowa:
O miłości, o pamięci!
O! bo któż to nie pamięta,
Patrząc w twoje cudne lica,
Że kraina jest gdzieś święta,
Co szczęściem serce zachwyca!
Niezabudko moja miła,
Zasiądź w anielskim bukiecie,
Abyś jaśniej przeświecała
Tęsknym duszom na tym świecie!...
/Teja…/1883/